Fit op je oude dag met een genschakelaar › City of Talent

Fit op je oude dag met een genschakelaar

Fit op je oude dag met een genschakelaar

Fit op je oude dag met een genschakelaar

Word je ouder, dan neemt je spierkracht af en heb je kans op ouderdomsziekten. Er is al bekend dat een caloriearm dieet verouderingsprocessen kan vertragen en daarmee de kans op ziektes. Nu hebben wetenschappers uit Groningen samen met wetenschappers uit Duitsland een genschakelaar ontdekt die een rol speelt in het verouderingsproces. Ze publiceerden de resultaten in het toonaangevende tijdschrift eLife.

We willen het liever niet weten, maar we moeten er allemaal aan geloven: ouder worden. Met alle kleine ‘dingetjes’ en gebreken die daarbij komen kijken. Hoe ouder we worden, hoe meer onze spierkracht afneemt en hoe groter de kans op het ontstaan van aandoeningen zoals kanker, hart- en vaatziekten, diabetes type II en Alzheimer. Dat willen we natuurlijk zo lang mogelijk uitstellen. Nu is er in studies in verschillende organismen, zoals vliegen, wormen, vissen en muizen aangetoond dat de kans op al die ellende veel kleiner wordt bij een caloriebeperkt dieet. Deze dieren waren zelfs fitter op hun oude dag. Maar ja, wie wil er nu levenslang op dieet?

In de genen

Daarom wilden onderzoekers weten: wat in het caloriearme dieet beïnvloedt het verouderingsproces en welke genen zijn hierbij betrokken? Met deze kennis kunnen er nieuwe therapieën ontwikkeld worden waarmee we gezond en fit ouder worden. Zonder leeftijdsafhankelijke aandoeningen. Dat zou natuurlijk prachtig zijn.

Onderzoekers van het European Research Institute fort he Biology of Ageing (ERIBA) uit Groningen en het Leibniz Institute of Ageing – Fritz Lipmann Institute (FLI) uit het Duitse Jena ontdekten eerder al een eiwitcomplex. Dit eiwitcomplex mTORC1 beïnvloedt de stofwisseling van muizen via een genschakelaar. Van deze schakelaar bestaat een korte variant (LIP) en een lange variant (LAP). Bij een hoge activiteit van het eiwitcomplex stijgt het LIP-gehalte (de korte variant).

Wat doet caloriearm eten?

Het mooie is: de activiteit van het eiwitcomplex is afhankelijk van voedselinname. Hoe? Bij een caloriearm dieet daalt de activiteit en zo wordt LIP (de korte variant) tegengaan. De onderzoekers ontwikkelden een muissoort waarbij de LIP-productie permanent onderdrukt is.

En wat blijkt? Dit leidt tot een gezondere stofwisseling. Het lichaamsgewicht van deze muizen nam af en ze werden gevoeliger voor insuline. Zelfs zonder een caloriearm dieet hadden deze genetisch veranderde muizen een gezondere stofwisseling.

Fitter, slanker en gezonder

“Uit de nieuwe studie komt naar voren dat de LIP-arme muizen op latere leeftijd slanker zijn, beter kunnen omgaan met veranderingen in de bloedsuikerspiegels, een jonger immuunsysteem hebben, aanzienlijk fitter zijn en een betere motorische coördinatie hebben”, aldus Cornelis Calkhoven, voormalig leider van de onderzoeksgroep van het FLI en de huidige leider van de onderzoeksgroep genregulatie en veroudering van het ERIBA. En de LIP-arme muizen kregen minder kanker op latere leeftijd en de vrouwtjesmuizen worden ongeveer 20% ouder. Het lijkt er dus op dat bij afname van LIP de levensduur toeneemt.

Genschakelaar

Kortom, als de genschakelaar op ‘laag’ of zelfs ‘geen’ LIP-gehalte gezet kan worden, zou dit kunnen helpen om fitter oud te worden. Müller legt uit: “Indien we nieuwe therapieën kunnen ontwikkelen die het LIP-gehalte in het lichaam verlagen of het effect van LIP verminderen, kunnen we leeftijdsafhankelijke aandoeningen straks misschien tegengaan zonder een beperkend dieet te hoeven voorschrijven.” En dat klinkt veelbelovend. Nu moet er alleen nog een ‘knop’ ontdekt worden, waarmee de schakelaar bediend kan worden. De onderzoekers willen eerst doorgaan met het onderzoek om ook de verschillende effecten op mannen en vrouwen te begrijpen. Toch laat deze studie zien dat een genschakelaar mogelijkheden kan bieden om gezonder ouder te worden.  En dat willen we natuurlijk allemaal.