Oostersingel › City of Talent

Oostersingel

Willem Johan Kolff (1911-2009), roepnaam Pim, groeide op in Hummelo en in Beekbergen, waar zijn vader directeur was van een tuberculosesanatorium. Zelf koos hij ook voor een medische loopbaan. In Leiden studeerde hij Geneeskunde. Na het afleggen van het artsexamen vestigde hij zich in 1938 in Groningen om in het academisch ziekenhuis een opleiding tot internist te volgen.

Kolff werkte hier als arts-assistent onder professor Leonard Polak Daniëls, hoofd van de interne afdeling. Onder diens leiding deed hij zijn eerste experimentele onderzoekswerk naar een kunstmatige nier.

Nadat de joodse Polak Daniëls na de Duitse inval zelfmoord pleegde, vertrok Kolff in 1941 naar het stadsziekenhuis van Kampen; hij wilde niet onder Polak Daniëls’ nationaal-socialistische opvolger werken. In het Overijsselse ziekenhuis zette hij zijn werk voort. In Kampen ontwikkelde hij in 1943 een eerste functionerende kunstmatige nier, met gebruikmaking van onderdelen van onder andere een neergestorte bommenwerper en een T-Ford. Als eerste medicus ter wereld redde hij in september 1945 het leven van een patiënt met het door hem ontwikkelde apparaat. Op 6 januari 1946 promoveerde hij aan de Rijksuniversiteit van Groningen op dit onderwerp.

Kolff emigreerde in 1950 naar de Verenigde Staten – waar hij in 1955 tot Amerikaan werd genaturaliseerd – en zette daar de ontwikkeling van biomedische techniek voort. In 1956 ging de door hem ontwikkelde hart-longmachine in bedrijf. Zijn ontwikkeling van een kunsthart ging datzelfde jaar van start. In Salt Lake City, waar Kolff vanaf 1967 hoogleraar was aan de Universiteit van Utah, werd in 1982 het eerste kunsthart in een mens aangebracht. De patiënt leefde na de operatie nog 112 dagen.

Kolff geld als een van de meest eminente medische wetenschappers van de twintigste eeuw. Tot op hoge leeftijd was hij werkzaam: in december 2006 ging hij – 95 jaar oud – voor de derde maal, en nu definitief, met pensioen. Veelvuldig werd zijn werk bekroond: hij ontving dertien eredoctoraten en kreeg 127 internationale onderscheidingen. Vier maal werd Kolff genomineerd voor de Nobelprijs, maar hij won deze niet.

Sinds 2009 heet het voormalig Instituut voor Biomaterialenonderzoek BMSA, onderdeel van UMCG, het W.J. Kolff Institute for Biomedical Engineering and Materials Science.