Roos Pals - Zoo-ming in on restoration

‘In mijn promotie-onderzoek ‘Zoo-ming in on restoration’ heb ik in opdracht van Dierenpark Emmen onderzocht hoe de samenhang van een omgeving invloed heeft op de beleving van mensen. Daarbij heb ik gekeken naar hoe prettig men zich voelt en hoe goed men kan herstellen van stress. Ik heb mijn onderzoek gebruik gemaakt vanVirtual Rreality. Eén onderzoek vond plaats in een CAVE, dat is een ruimte van ongeveer 2 bij 2 waarbij door de computer gegenereerde beelden op de wanden en op de vloer worden geprojecteerd. De bril die de proefpersoon draagt, zorgt ervoor dat hij of zij een 3D-effect ervaart. Daarnaast heb ik gebruik gemaakt van een Virtual Reality-theater. Dit is een opstelling met een halfrond scherm met een tribune die plaats biedt voor zo’n twintig mensen, die allen met een bril op ook een 3D-ervaring hebben.

In samenwerking met het Virtual Reality-lab van de RUG en Dierenpark Emmen is er een virtuele vlindertuin en een virtuele dierentuin gerealiseerd. In de virtuele dierentuin heb ik twee verschillende bankjes laten plaatsen. Het ene bankje was strak vormgegeven en van metaal, het andere was van hout en had een meer organische vormgeving. Ik heb ervoor gezorgd dat de proefpersonen de beide bankjes gelijk waardeerden qua aantrekkelijkheid, zodat het met name om de vormgeving en textuur van het materiaal ging in het onderzoek. Het metalen bankje contrasteerde met de natuurlijke omgeving, het houten bankje harmonieerde.

De twee belangrijkste conclusies uit mijn onderzoek zijn als volgt samen te vatten. Ten eerste: in een omgeving waar alle objecten met elkaar in harmonie zijn, dus veel samenhang is, herstellen we beter van stress.Een verklaring is dat deze omgeving makkelijker te begrijpen is, waardoor het ons minder energie kost om de informatie uit de omgeving te verwerken. En dat geeft rust en een lekker gevoel. Het is een uitkomst waar vormgevers van buiten- en binnen omgevingen hun voordeel mee kunnen doen. De tweede conclusie is dat een Virtual Reality uitermate geschikt is om onderzoek naar beleving van omgevingen te doen, omdat uit mijn onderzoek bleek dat beleving in de virtuele vlindertuin vergelijkbaar is met beleving in de echte vlindertuin in Dierenpark Emmen. 

Ik heb mijn onderzoek gedaan aan de Rijksuniversiteit Groningen, bij de vakgroep sociale psychologie, waaronder ook de omgevingspsychologie valt. Ik woon mijn hele volwassen leven al in de stad Groningen en vindt het hier fantastisch. Het is een bruisende, levendige studentenstad met daardoor een jonge bevolking. Veel festivals; veel muziek en cultuur. Mijn favoriete plekken zijn het Noorderplantsoen en de vele hofjes die de stad telt. Goed verborgen oases van rust in de drukke stad.’

Roos Pals