Jos Volkers - Value of waste

‘In mijn tijd op de Academie Minerva raakte ik gefascineerd door de relatie tussen ecologie en kunst. Hoewel ik de afgelopen jaren ook kunstprojecten uitvoer waarin muziek centraal staat, heb ik het gemunt op ecologie in mijn afstudeer project. Er is de laatste tijd een thematiek in mijn werk ontstaan; het functioneren van gesloten ecologische systemen. Ik werd daarbij onder andere geïnspireerd door het schilderij ‘Tuin der Lusten’ van Jheronimus Bosch. Op de voorzijde van het triptiek beeldt Bosch de derde dag van de Bijbelse schepping uit, waarin er op de wereld alleen nog maar plantenleven is. Ik heb veel onderzoek naar gesloten ecologische systemen gedaan en kwam vaak uit bij ruimte-exploratie. De ruimtevaartindustrie heeft hier veel mee geëxperimenteerd. Zo kreeg mijn werk ook een wat science fiction-achtige sfeer, met buitenaardse landschappen. Ik maakte een installatie met een gesloten ecosysteem, een geslaagde installatie, maar er beviel me iets niet. De natuur had in die installatie geen kans om te ontsnappen. Die zat als het ware gevangen in een omhulsel van niet-biologisch afbreekbare materialen. Nu heb ik een installatie ontworpen die geheel uit biologisch afbreekbaar materiaal bestaat. Het omhulsel is bijvoorbeeld gemaakt van een houten geodetische bol met organische membranen. Deze installatie zal getoond worden op het Energize Festival, dit jaar met het thema ‘Value of waste’, en tijdens De Nacht van de Kunst en Wetenschap.

In mijn installatie zet ik een proces in gang. Het ecosysteem staat op een sokkel, gevuld met grond. 
In het gesloten ecosysteem leven niet alleen planten maar ook andere organismen, deze vormen samen een ecologie. De afscherming van de transparante organische membranen, zorgt ervoor dat daglicht doordringt en belangrijke processen op gang brengt. Het belangrijkste onderdeel is de inenting van mycelium, dit is een schimmel die in staat is organisch materiaal af te breken. Ik vervuil de grond opzettelijk, waarschijnlijk met een kopje diesel, en laat dan het restauratieproces zijn gang gaan. Het mycelium gaat een symbiose aan met de planten: het breekt organisch materiaal en schadelijke stoffen uit  diesel af en zet dit om in mineralen. Deze mineralen zijn weer voeding voor de planten. Via fotosynthese zetten de planten dit om in suikers, die het mycelium weer gebruikt. Uiteindelijk zal het hele systeem afgebroken worden en vervallen, maar leeft de natuur door. Het effect zal dan ook pas na enkele maanden zichtbaar zijn. Een dergelijk systeem kan binnenkort bezichtigd worden in Zone2source te Amsterdam. Die installatie ga ik maandenlang zorgvuldig monitoren om het proces goed in kaart te brengen.

Op dit moment doe ik de master MADtech, waarin media, art, design en technology samenkomen. Ik volg deze opleiding aan het Frank Mohr Institute in Groningen. Een veelzijdige stad, waar veel gebeurt op het gebied van creativiteit. En een goede studentenstad waarin je je goed kunt ontwikkelen op vele vakgebieden.

Jos Volkers