Jetse Goris - Underground

‘Ik werk als onderwijskundige bij het Wenckebach Instituut van het Universitair Medisch Centrum (UMCG) in Groningen. Mijn werkzaamheden bevinden zich eigenlijk op het snijvlak van techniek en onderwijs. Een belangrijk onderdeel daarvan is serious gaming: het ontwikkelen van games om bepaalde medische vaardigheden aan te leren. De afgelopen zeven jaar heb ik samen met een team van specialisten uit diverse vakgebieden gewerkt aan de game Underground. Via dit spel kunnen chirurgen basisvaardigheden aanleren voor laparoscopie. Dit is een techniek voor operaties in de buikholte. Een kleine camera en diverse instrumenten worden via buisjes naar binnen gebracht bij de patiënt. De chirurg opereert als het ware van buitenaf en volgt zijn handelingen via een scherm. Veel bewegingen zijn tegennatuurlijk: wanneer je je hand naar rechts beweegt, gaat het instrument in de buikholte naar links bijvoorbeeld. Het vergt veel van de motoriek.

Het spel Underground is ontwikkeld voor op de Nintendo Wii U. Het kan met de gewone Wii-gamepad gespeeld worden, maar ook met speciaal ontwikkelde controllers: hulpstukken die qua bewegingsmechanisme en handvatten gebaseerd zijn op laparoscopische instrumenten. Via de game worden niet alleen motorische vaardigheden aangeleerd, maar er wordt ook een beroep gedaan op het probleemoplossend vermogen en de strategische beslissingen van de speler. Een belangrijk aspect van de game is dat de speler het leuk vindt. Dat het niet saai is. Dat men wil blijven spelen en zo dus bijna ongemerkt veel oefenuren draait. Daarom is de context van de Underground heel anders dan die van een operatie: de speler is de robot-butler Sw4nk, die met zijn beste vriendin Sari moet ontsnappen uit een ingewikkeld stelsel ondergrondse gangen. Daarbij worden ze ook nog eens bedreigd door allerlei beesten. Ze doorlopen vier werelden en elke wereld telt 5 levels. Het doel is om uiteindelijk veilig aan de oppervlakte van de planeet te komen. Samen met chirurg Henk ten Cate Hoedemaker stond ik aan de basis van het spel. De daadwerkelijke ontwikkeling van Underground is door drie partijen gerealiseerd: het UMCG, Grendel Games en Limis uit Leeuwarden.

Het spelen van Underground is slechts de eerste stap richting laparoscopische chirurgie. Na de technische zullen ook procedurele vaardigheden aangeleerd moeten worden. Daarvoor is de simulator geschikt, aangezien de context hier het menselijk lichaam is. Daarna komen er nog fases van oefenen op echte lichamen van dieren en mensen. We staan trouwens ook met Underground op beurzen en het is leuk te merken dat zelfs de meest sceptische chirurgen het spel geweldig vinden en soms niet achter de console zijn weg te slaan.

Het werk dat ik nu doe is een typisch voorbeeld van hetgeen Groningen te bieden heeft. Een stad met een gerenommeerde universiteit, grote en innovatieve werkgevers als het UMCG en aandacht voor technologische vernieuwing. Niet alleen beroepsmatig vind ik Groningen een fijne stad, maar ook qua wonen. Jaren geleden woonde ik vlak bij het centrum, ging ik regelmatig uit en speelde ik in vele bandjes. Inmiddels woon ik in Lewenborg, loop ik met mijn twee kleine kinderen in de prachtige natuur van het Bevrijdingsbos en geniet er van de vele vogels. In de stad Groningen is eigenlijk alles dichtbij, zelfs de natuur. Ik zie je hopelijk op de Nacht van de Kunst en Wetenschap. Dan geef ik een demonstratie van Underground en kun je de game zelf spelen!’

Jetse Goris