Stappentellers: welke zijn betrouwbaar? Groningse wetenschappers zochten het uit

Stappentellers: welke zijn betrouwbaar? Groningse wetenschappers zochten het uit

Stappentellers: welke zijn betrouwbaar? Groningse wetenschappers zochten het uit

di, 25 april 2017

Hoe betrouwbaar en valide zijn stappentellers? Onderzoekers van de Hanzehogeschool onderzochten er tien en vonden dat het looptempo de betrouwbaarheid en validiteit van een aantal merken beïnvloedde. Het onderzoek verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Medicine & Science in Sports & Exercise.

Het is de tweede keer dat er in Nederland wetenschappelijk onderzoek is gedaan naar de betrouwbaarheid van stappentellers voor consumenten. Thea Kooiman is bewegingswetenschapper en promovendus van het onderzoek dat valt onder het lectoraat Healthy Aging, Allied Health Care and Nursing van de Hanzehogeschool in Groningen. “Ik doe onderzoek naar eHealth en het verbeteren van leefstijl. Zo kijk ik naar de betrouwbaarheid en validiteit van zelfmeet-technologie, hoe goed ze gebruikt worden, hoe effectief en wat de zelfmetingen oplevert.”

Elke stap telt
Wat meet een stappenteller eigenlijk? Kooiman: “Een moderne stappenteller meet naast de stappen ook de intensiteit van je beweging en de afstand, wat veel tellers omrekenen naar energieverbruik. Als je twee keer achter elkaar precies dezelfde beweging uitvoert in hetzelfde tempo, dan verwacht je dat je beide keren hetzelfde aantal stappen telt. Dat is wat we onderzoeken met betrouwbaarheid. Als een tracker zo’n 5 procent afweek werd dat wetenschappelijk als betrouwbaar genomen”, vertelt Kooiman. Validiteit is wat anders; dat is of het gemeten aantal stappen ook overeenkomt met het daadwerkelijke aantal stappen. “Voor de consument is de betrouwbaarheid het belangrijkst, want dan geeft de tracker aan of je meer of minder bent gaan bewegen.”

10 trackers op de loopband
Voor het onderzoek liepen 31 gezonde deelnemers twee keer een half uur op een loopband, terwijl ze de tien stappentellers droegen. Ze liepen daarbij eerst langzaam (zo’n 3,2 kilometer/uur), daarna gemiddeld (4,8 kilometer/uur), en snel (6,4 kilometer/uur). En wat bleek? De betrouwbaarheid en validiteit bleek afhankelijk van de loopsnelheid. Gemiddeld doen de tellers het beter bij gemiddelde en hoge snelheden.

En de winnaar?
Uit het onderzoek komt niet één absolute winnaar. Zo blijkt de Garmin vívosmart en de Fitbit Charge HR bij langzame snelheid het beste, terwijl bij gemiddelde snelheid de Garmin vívosmart en de Apple Watch Sport het beste scoorden. Bij de hoge snelheid waren de drie smartwatches Apple Watch Sport, Pebble Smartwatch en de Samsung Gear S. het beste. Maakt het dan wel uit welke stappenteller je kiest? Kooiman: “Als je gewoon loopt en gezond bent, maakt het niet veel uit en zijn alle stappentellers betrouwbaar.” Wel geeft Kooiman nog een tip: “Het kan soms dat je met je dominante arm meer beweegt en dat kan de teller beïnvloeden. Draag daarom de teller altijd op dezelfde plek, zo blijven de metingen het meest betrouwbaar.”

De wetenschap heeft ook veel aan de uitkomsten. “De wetenschap wil zo precies mogelijk weten wat iemand doet. Vooral validiteit van de tellers is dan heel belangrijk, want zo weten onderzoekers of er in een studie valide stappentellers zijn gebruikt. Dat is weer belangrijk als je resultaten wilt vergelijken.”

Nieuw Groningse gezondheidsapp
Leuk aan het onderzoek is dat er naast de tien tellers ook een nieuwe teller heeft meegedaan. Kooiman: “Er is hier een bedrijfje in Groningen, Tizin,  die een gezondheidsapp ontwikkelt met daarin ook een stappenteller. Deze hebben we in het onderzoek meegenomen en we hebben hun feedback gegeven over wat ze nog konden verbeteren. Die app is nu in ontwikkeling.”

Meer weten? De wetenschappelijke publicatie vind je hier.