Is de Arctic straks ijsvrij? › City of Talent

Is de Arctic straks ijsvrij?

Is de Arctic straks ijsvrij?

Is de Arctic straks ijsvrij?

di, 6 februari 2018

Nieuwe leerstoel ‘Climate and Environmental Change’ bij de RUG

keer zo snel als in de rest van de wereld, zee-ijs smelt razendsnel en de neerslag neemt toe. Zijn we op weg naar een ijsvrije Arctic? Wat zijn de gevolgen voor ecosystemen en de koolstofcyclus? Op 6 februari is de inaugurele rede van prof. dr. Richard Bintanja aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), die de nieuwe leerstoel ‘Climate and Environmental Change’ betreedt.

Een ijskoude wind en immense Arctische gletsjers. Welkom op Spitsbergen. Maar hoelang blijft dit plaatje er nog zo uitzien? Wordt de temperatuur zo mild dat we hier straks alleen regen aantreffen en geen sneeuw meer? Professor Richard Bintanja is gespecialiseerd in poolonderzoek en gaat op zoek naar de antwoorden. Hij is al meerdere keren voor excursies in het Noordpoolgebied geweest. En dat de boel daar de komende decennia enorm gaat veranderen, is bekend. Bintanja: “Ik was twee jaar geleden op Spitsbergen en heb daar aan den lijve ervaren hoe snel Arctische gletsjers zich momenteel terugtrekken. Volgens een vrij recente zeekaart voeren we namelijk dwars door een ijsveld, maar dat was in geen velden of wegen te bekennen. Een voorteken van grote veranderingen.”

Van Arctisch naar onze regio
De vraag is hoe Bintanja met zijn onderzoek in gaat spelen op die grote veranderingen. Bintanja: “Wat ik wil gaan doen aan de RUG is klimaat, ecologie en de koolstofcyclus in het noordpoolgebied samenbrengen in één overkoepelend model. Daarmee krijgen we beter inzicht in wat ons te wachten staat aan directe en indirecte effecten, niet alleen voor het Arctische klimaat en ecosystemen, maar ook voor het klimaat in onze regio.”

Samen sterker
In zijn rede doet Bintanja voorstellen om de krachten van het Energy and Sustainability Research Institute Groningen (ESRIG) van de RUG, en het KNMI te bundelen. Een sterke zet, want ESRIG is gespecialiseerd in observationele kennis omtrent Arctische ecosystemen en processen die de concentratie van CO2 bepalen (de koolstofcyclus), terwijl het KNMI met EC-Earth een gerenommeerd klimaatmodel in huis heeft, dat momenteel wordt uitgebreid tot Earth System Model.

De nieuwe leerstoel
De nieuwe RUG-leerstoel heeft als doel om de kennis van de koolstofcyclus en ecosystemen binnen ESRIG te koppelen aan het klimaatmodelleerwerk van het KNMI. Zo kan dit mondiale Earth System Model betere schattingen maken van de toekomst van het poolgebied. Op die manier zal duidelijker worden wanneer en hoe het zee-ijs zal verdwijnen en wat de gevolgen daarvan zijn voor onder andere marien ecosystemen. Kunnen we hier dan iets mee? Zeker, er kan een nauwkeuriger scenario worden gemaakt van de grote veranderingen in het poolgebied en daarbuiten.

Over Richard Bintanja
Richard Bintanja (1967) studeerde Meteorology and Physical Oceanography aan de Universiteit van Utrecht. In 1995 behaalde hij zijn PhD met het proefschrift “The Antarctic Ice Sheet and Climate.” Sinds 2007 bestudeert hij bij het KNMI het polaire klimaat door middel van waarnemingen en klimaatmodellen. Hij heeft gewerkt aan de interacties tussen ijskappen en de atmosfeer en richt zich tegenwoordig op klimaatveranderingen in het Arctisch gebied. Hij was tevens (mede) eindredacteur van het boek "Door de kou bevangen: 50 jaar Nederlands onderzoek in de poolgebieden".

De oratie van prof. dr. R. Bintanja is op dinsdag 6 februari 2018 en wordt live gestreamd via deze link.