Fitness voor de spiegel: zo wordt je niet-getrainde arm vanzelf sterk!

Fitness voor de spiegel

Fitness voor de spiegel: zo wordt je niet-getrainde arm vanzelf sterk!

ma, 26 juni 2017

Train je voor spierballen in je rechterarm? Kijk in een spiegel en ook je linkerarm wordt gespierder. Dat ontdekte RUG-promovendus Tjerk Zult. In zijn proefschrift beschrijft hij hoe dit kan.

Iedereen die aan krachttraining doet, let op: bij krachttraining met alleen de rechterarm, neemt ook de kracht in de linkerarm toe. Hoef je niets extra’s voor te doen! En kijk je tijdens de training ook nog in een spiegel, dan is dat effect nóg groter. RUG-promovendus Tjerk Zult heeft onderzocht hoe dit kan. Wat zijn de onderliggende neurale mechanismen? Ook keek hij of krachttraining van het gezonde been helpt bij een sneller herstel na een scheuring van de voorste kruisband in de knie.

Train links, versterk rechts
Als je dus je linker arm of been traint, wordt als vanzelf de rechter ook sterker. Zonder dat je die beweegt. Hoe mooi is dat? Het klinkt als een doorbraak, maar dit is al meer dan honderd jaar bekend en heet ‘cross-educatie’. Je niet-getrainde arm of been kan hierdoor wel acht procent sterker worden. De vraag is alleen; hoe kan dit? Hierover zijn twee theorieën: bij de getrainde beweging ontstaat een geheugenspoor en die is óf toegankelijk voor beide hersenhelften, óf bevindt zich in beide hersenhelften. Daarnaast lijken spiegelneuronen een rol te spelen. Een spiegelneuron is een zenuwcel die niet alleen ‘vuurt’ als je de handeling, bijvoorbeeld een beweging, uitvoert, maar ook als je iemand anders die handeling ziet uitvoeren. Zo kun je jezelf als het ware ‘trainen’, terwijl je gewoon voor de buis naar een sportwedstrijd kijkt.

Spiegeltje, spiegeltje…
Terug naar het onderzoek. Zult testte de twee theorieën in zijn onderzoek. En wat blijkt? Spiegeltraining heeft inderdaad effect op de bewegingsgebieden in beide hersenhelften. En het zijn de spiegelneuronen die alleen een rol spelen wanneer er met een spiegel getraind wordt. Helaas is het versterkende effect van de spiegeltraining waarschijnlijk niet groot genoeg om ook klinisch relevant te zijn. Zo bleek het bij een revalidatie na een voorste kruisbandreconstructie niet zinvol om extra krachttraining te doen met het gezonde been. Toch kan het gezonde been wel helpen als referentie om het herstel van het geopereerde been te volgen.

Zult beveelt met zijn proefschrift wel aan om bewegingspatronen en het functioneren van het zenuwstelsel te monitoren, om te voorkomen dat iemand opnieuw zijn kruisband afscheurt.

 

Het onderzoek van Tjerk Zult (1989) valt binnen het onderzoeksprogramma SMART Movements van onderzoeksinstituut SHARE van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Zijn onderzoek werd gefinancierd door het UMCG.  Benieuwd naar het hele proefschrift? Check deze hier.