Wie slank wil blijven, doet er goed aan eens aandachtig de inhoud van de servieskast te bestuderen

Wie slank wil blijven, doet er goed aan eens aandachtig de inhoud van de servieskast te bestuderen

Wie slank wil blijven, doet er goed aan eens aandachtig de inhoud van de servieskast te bestuderen

Zo luidt het advies van Koert van Ittersum, hoogleraar marketing en consumentenwelzijn. Grotere borden en grotere glazen kunnen overconsumptie stimuleren. Sterker nog: zelfs de kleur van de borden en het eten is van invloed op de hoeveelheid voedsel die opgeschept en opgegeten wordt.

Het principe hierachter is al lang bekend. De Belgische filosoof en wiskundige Delboeuf merkte op dat mensen het formaat van iets inschatten op basis van de objecten eromheen. De Delboeuf-illusie genoemd. Zo wordt een groot bord net zo makkelijk volgeschept als een klein bord. Zeker als deze op een tafel vol met groot servies staat.

Van Ittersum testte de theorie op allerlei manieren en locaties; zoals promotiefeestjes, in het lab, via online panels. Hij liet zelfs een pottenbakker zeven verschillende kommen maken om het effect te kunnen meten. Opvallend genoeg bleek niet alleen het formaat van de kom van invloed, maar ook de kleur ervan én de kleur van het eten. Van pasta met witte saus wordt in een wit bord meer geconsumeerd dan pasta met een rode saus in datzelfde bord. Simpelweg omdat de pasta met witte saus een kleinere hoeveelheid lijkt.

Terwijl we vroeger een zak chips van 175 gram in twee avonden leegaten, kan het nu gebeuren dat we 150 gram chips uit een zak van 300 gram in 1 avond wegknagen

De hoogleraar zoekt naar aanleidingen voor obesitas, zowel bij de consument als bij de producenten. “Terwijl we vroeger een zak chips van 175 gram in twee avonden leegaten, kan het nu gebeuren dat we 150 gram chips uit een zak van 300 gram in 1 avond wegknagen. We gebruiken meer van een product wanneer we er meer van hebben. Grotere verpakking stimuleren dus consumptie. Een ander aspect is dat smaak een grote invloed heeft. We eten minder om te overleven, maar juist meer omdat het gewoon lekker is. En wanneer we eten omdat het gewoon lekker is, laten we ons minder leiden tot een vol buikgevoel”.

In 2000 begon Koert van Ittersum zijn onderzoek in de VS. De overstap naar Nederland en de Rijksuniversiteit Groningen kwam in 2013. “Dat de Rijksuniversiteit Groningen zich focust op onderzoek naar healthy ageing was voor mij belangrijk. Maar bovendien vinden we de stad Groningen fantastisch en genieten we van de leefomgeving. In Atlanta waren we voor 100% afhankelijk van de auto. Het is heerlijk om nu bijna alles op de fiets af te kunnen. 

Van Ittersum heeft thuis zijn borden nog niet ingeruild voor kleinere exemplaren. “Ik moet toegeven dat onze Amerikaanse borden nog steeds fors zijn. Onze Amerikaanse kommen zijn ook erg groot (18 cm!). Na 13 jaar in Amerika gewoond te hebben, hebben we na terugkomst in Nederland wel onze glazen omgeruild. Eerlijkheid gebied mij te zeggen dat ik mijn Amerikaanse koffiebeker nog steeds heb. Anders moet ik zo vaak op en neer naar de koffieautomaat.” 

Stilzitten is er voor van Ittersum niet bij. “Ik ben druk bezig met de voorbereiding van mijn oratie en het uitwerken van onderzoeksvoorstellen op het gebied van marketing en consumentenwelzijn.” Zijn oratie is gepland voor mei 2015.