Waarom je langer van muziek kunt genieten met gehoorbescherming

Waarom je langer van muziek kunt genieten met gehoorbescherming

Waarom je langer van muziek kunt genieten met gehoorbescherming

Tijdens Eurosonic Noorderslag kun je genieten van honderden muzikale acts. Iedereen weet dat je dat het beste met gehoorbescherming kunt doen. Maar is het echt nodig? Wij vroegen het aan Dr. Dave Langers uit Groningen.

Weten we eigenlijk precies wat onze oren aankunnen?

“Als vuistregel wordt gehanteerd dat we 8 uur per dag 80 decibel (dB) aankunnen. Dat is het geluidsniveau dat je gemiddeld in een drukke stad tegen komt. Voor elke 3dB extra halveert de tijd echter. Bij 92dB (dan staat je MP3 speler nog niet op z’n hardst) kun je niet langer dan 30 minuten luisteren zonder risico op gehoorschade. Tijdens een concert wordt 100dB makkelijk gehaald. Daar kun je eigenlijk beter niet meer dan 5 minuten onbeschermd aan blootgesteld worden.”

Maar we kunnen toch zelf wel aanvoelen wanneer geluid te hard is?

“Niet op een betrouwbare wijze. Als je het zelf gaat merken is het meestal al te laat.” 

Waar bestaat gehoorbeschadiging uit? Is er een onderdeel in het oor dat stuk gaat?

“Gewoonlijk zijn het bij lawaaischade de trilharen in het binnenoor die kapot gaan, waardoor de geluidstrillingen niet meer zo goed opgevangen kunnen worden om te worden omgezet in een zenuwsignaal. Deze cellen met trilharen worden niet meer door het lichaam vervangen, dus wat je kwijt raakt krijg je niet meer terug. Ook kunnen de verbindingen met de zenuwcellen zwakker worden. Een hoortoestel kan in dat geval wel de hoorbaarheid van geluid verbeteren, maar de onderscheidbaarheid van verschillende geluiden en de verstaanbaarheid van bijvoorbeeld spraak blijven een probleem. Geluid gaat “vervormd” klinken en blijft dus moeilijker te begrijpen.”

Oorsuizen (of tinnitus) is een bekende vorm van gehoorbeschadiging. Kun je voelen als dat begint?

“Ook het ontstaan van tinnitus is niet betrouwbaar aan te voelen. Vaak is het zo dat je eerst een aantal malen een tijdelijke gehoorvermindering met tinnitus krijgt die weer over gaat, en dit kun je als een waarschuwingssignaal zien dat gehoorschade zich aan het opstapelen is, maar tinnitus kan zomaar permanent worden; dat is niet goed te voorspellen. Bij de meeste mensen met tinnitus is hun probleem heel plotseling ontstaan, vaak samengaand op dat moment met geluidsblootstelling of stress.”

Als je het zelf gaat merken is het meestal al te laat.

En wat is dan schadelijker, een hele lage toon of een hele hoge toon?

“Volgens mij is dit enigszins omstreden. Er zijn wel wat vermeldingen dat hoog-frequente geluiden iets schadelijker zijn, maar daar heb ik geen betrouwbare studies over gevonden. In elk geval hebben zowel hoge als lage tonen het vermogen om tot gehoorverlies en lawaaidoofheid te leiden, dus in de praktijk is het beide een probleem. Wel zijn het in het algemeen de hoge frequenties die je als eerste minder goed gaat horen, maar dat hoeft niet alleen door blootstelling aan hoge tonen te komen.”

Zowel hoge als lage tonen hebben het vermogen om tot gehoorverlies en lawaaidoofheid te leiden.

Wat doet een goede gehoorbeschermer?

Een gehoorbeschermer dempt geluiden. Dit knipt er een aantal dB vanaf. Afhankelijk van de toepassing kan de demping voor hoge en lage tonen anders zijn. Gewoonlijk worden de hoge tonen door oordoppen iets meer gedempt dan de lage, maar er bestaan er ook die een redelijk “vlak” dempingsprofiel hebben en daardoor bv. geschikt zijn om naar luidere muziek te luisteren zonder dat dit heel anders gaat klinken.”

Maakt het dan nog uit of we vooraan bij het podium staan?

“Dat hangt af van de opstelling van geluidsboxen en de akoestiek van de ruimte. Het maakt zeker uit of je dichtbij en recht voor een box staat, of veraf en zijdelings ernaast. Meestal zullen vooraan sterke boxen opgesteld staan, dus in dat geval is het verstandiger om achteraan te gaan staan. Als je bedenkt dat je met 3dB minder een keer zo lang kan luisteren, loont het dus om een plek te vinden waar de muziek minder hard is.”

Tijdens het festival Eurosonic Noorderslag worden op diverse locaties in de stad gehoorbeschermers uitgedeeld. Kom daarvoor donderdag- en vrijdagavond naar de Grote Markt en bemachtig een setje oordoppen!

Eurosonic Noorderslag

Eurosonic Noorderslag

Dave Langers werd geboren in Limburg, praktisch op de grens met België. Na een studie in Eindhoven werkte hij kort voor Océ om zich daarna te specialiseren in gehoor. In 2006 vertrok Langers naar Groningen voor een postdoctoraal traject. Hij kreeg een prestigieuze VENI-beurs voor onderzoek naar tinnitus, woonde en werkte een aantal jaren in de Verenigde Staten en Engeland en is nu actief als audioloog i.o. aan het UMCG.

“Alles boven Nijmegen heette vroeger “het noorden” en leek wel een andere wereld. De overgang is echter meegevallen: waar ik een gesloten ingetogen gemeenschap verwachtte, bleken Grunningers veelal betrokken, vriendelijke (en opvallend lange) mensen. Hoewel ik in het buitenland nooit echt heb kunnen aarden voel ik me in Groningen prima thuis.

Vanuit mijn klinische werk spreek ik veel Groningers; ze kijken wel eens op van mijn zuidelijke tongval die ik nooit heb verloren, maar zowel met stadjers als provincialen kan ik meestal prima overweg. Ik houd van huis uit vooral van het landelijke, maar de stad vind ik ook aantrekkelijk: prima voorzieningen in en om een mooi compacte binnenstad. Na gehuurd te hebben nabij het centrum woon ik nu net buiten de ring, dus het is voor mij even makkelijk om te voet lekker te gaan struinen op de zaterdagmarkt of om de fiets te pakken en langs het Damsterdiep richting Appingedam te toeren. Ik blijf een Limburger, maar verder gaat er voor mij niet heel veel boven Groningen!”